Suomi
Svenska
English
Čeština
Slovenčina
Norsk
Dansk
Jerzyk
Apus apus
Rozpoznaj gatunek jerzyk po głosie lub zdjęciu i zapisuj swoje obserwacje w aplikacji Ptasi Paszport.
Jerzyk to średniej wielkości, wybitnie powietrzny ptak z rodziny jerzykowatych, szeroko rozpowszechniony w niemal całej Europie, dużej części Azji i północnej Afryce, zimujący w południowej Afryce. Większość życia spędza w locie: poluje, pije, zbiera materiał na gniazdo, kopuluje, a nawet śpi, szybując wysoko nad ziemią. Współcześnie najczęściej gniazduje w szczelinach budynków, ale wykorzystuje też naturalne kryjówki w skałach lub dziuplach.
Czy wiesz, że?
- Potrafi spać w locie i pozostawać w powietrzu bez lądowania przez bardzo długi czas.
- Budulec gniazda zbiera wyłącznie w locie i skleja go śliną.
Głos
O gatunku
Rozpoznawanie
Smukły, jednolicie ciemny ptak o bardzo długich, wąskich, sierpowatych skrzydłach i krótkim, lekko rozwidlonym ogonie; na gardle niewielka, zwykle słabo widoczna, jaśniejsza plamka. W locie wykonuje szybkie, głębokie uderzenia skrzydłami i dużo szybuje; często słychać przenikliwe „krzyki”. Od jaskółek odróżnia go brak wyraźnych białych partii upierzenia, dłuższe, bardziej wygięte skrzydła i inny, bardziej ślizgowy styl lotu.
Rodzina
Apodidae
Wielkość
Mały (wróbel)
Kolory
czarny, brązowy, biały, szary
O siedlisku
Pierwotnie zasiedlał szczeliny skalne i dziuple starych drzew, obecnie najczęściej wybiera miasta i wsie, gdzie gniazduje w zakamarkach budynków; chętnie zajmuje też skrzynki lęgowe.
Pożywienie
Drobne owady unoszące się w powietrzu (m.in. błonkoskrzydłe, muchówki i chrząszcze), chwytane szeroko rozwartym dziobem w locie; pokarm dla piskląt formuje w podgardlu w zwartą „kulę”.
Zachowanie
Wybitny szybownik i bardzo szybki lotnik, często poluje gromadnie wysoko nad terenem, ale potrafi też obniżać lot przy niesprzyjającej pogodzie. Gniazduje kolonijnie, chętnie w szczelinach budowli; odpoczywa, czepiając się pionowych ścian. W niepogodę może podejmować dalekie wędrówki za pokarmem i okresowo ograniczać aktywność metaboliczną.
Źródła
Zdjęcie: Alexis Lours, CC BY 4.0 https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Common Swift 2025 07 18 02 (cropped).jpg
Nagranie: Pascal Christe, XC816518, CC BY-SA 4.0 https://xeno-canto.org/816518
Nagranie: Luis Alvarez Menendez, XC554033, CC BY-SA 4.0 https://xeno-canto.org/554033
Tekst: Wikipedia (Polish), CC BY-SA 4.0 https://pl.wikipedia.org/wiki/Jerzyk_(zwyczajny)
.jpg){kind=link}