
Jer
Fringilla montifringilla
Jer to mały, wędrowny łuszczak zamieszkujący północną Eurazję, zimą pojawiający się szeroko w strefach umiarkowanych oraz sięgający północnej Afryki. To typowy mieszkaniec lasów o charakterze tajgi, poza lęgami chętnie żeruje w buczynach i na polach, tworząc liczne stada. W latach urodzaju bukwi zdarzają się masowe przeloty i nagromadzenia osobników poza lęgowiskiem. Gatunek nie jest uznawany za zagrożony.
Czy wiesz, że?
- Biały kuper jera wyraźnie błyska w locie i pomaga szybko go rozpoznać.
- W latach obfitego bukwiowania jer potrafi pojawiać się masowo daleko od lęgowisk.
Głos
O gatunku
Rozpoznawanie
Mały, krępy ziębowaty ptak z białym kuprem (u młodych żółtawym), rudopomarańczowym gardłem i piersią, białawym brzuchem z ciemnymi kropkami oraz ciemnymi skrzydłami z wyraźnym biało‑żółtym rysunkiem. Samiec w szacie godowej ma czarną głowę i grzbiet, samica jest bardziej szarobrązowa z mniej intensywnym pomarańczem. Od zięby zwyczajnej odróżnia go biały kuper (u zięby zielonkawy), intensywnie pomarańczowa pierś i cętkowany brzuch; w locie kontrast między białym kuprem a ciemnymi skrzydłami jest bardzo widoczny.
Rodzina
Fringillidae
Wielkość
Mały (wróbel)
Kolory
pomarańczowy, czarny, biały, brązowy
O siedlisku
Różne typy lasów północnej strefy – otwarte bory iglaste i mieszane, grądy oraz górskie brzeziny; poza lęgami także pola uprawne i obrzeża lasów, szczególnie buczyny.
Pożywienie
Latem zjada głównie owady i inne bezkręgowce (tym karmi pisklęta), jesienią i zimą nasiona i jagody; szczególnie chętnie bukiew, ale także nasiona roślin uprawnych. Jest ostrożny i rzadko odwiedza karmniki.
Zachowanie
Płochliwy i w dużej mierze wędrowny; poza lęgami tworzy liczne stada i żeruje głównie na ziemi. W locie i podczas przelotów często odzywa się twardym, nosowym „jerr”. Gniazduje wysoko w koronach drzew w dobrze zamaskowanych czarkach.
Źródła
Zdjęcie: Dunpharlain, CC BY-SA 4.0 https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Brambling (Fringilla montifringilla).jpg
Nagranie: Alexander Kurthy, XC108349, CC BY-SA 4.0 https://xeno-canto.org/108349
Nagranie: Sonothèque ADVL, XC707500, CC0 1.0 https://xeno-canto.org/707500
Tekst: Wikipedia (Polish), CC BY-SA 4.0 https://pl.wikipedia.org/wiki/Jer_(ptak)
