Ptasi Paszport
Polski
Jarząbek

Jarząbek

Tetrastes bonasia

Rozpoznaj gatunek jarząbek po głosie lub zdjęciu i zapisuj swoje obserwacje w aplikacji Ptasi Paszport.

  • Pobierz z App Store
  • Pobierz z Google Play
Liczebność: Pospolity

Jarząbek to najmniejszy europejski kurak leśny, zamieszkujący rozległe lasy Eurazji od zachodniej Europy po północno-wschodnią Azję. Prowadzi skryty, osiadły tryb życia w gęstym podszycie; w okresie godowym zwraca uwagę ostrym gwizdem i krótkimi, furkoczącymi lotami. Samce mają charakterystyczne czarne podgardle z białą obwódką oraz niewielkie czerwone korale nad okiem. Gatunek globalnie uznawany jest za najmniejszej troski.

Czy wiesz, że?

  • U jarząbka samiec pozostaje wierny samicy i uczestniczy w opiece nad potomstwem, co jest rzadkością wśród kuraków.
  • Przy poderwaniu z ziemi wydaje głośny, furkoczący dźwięk skrzydeł, a ogon z wyraźną czarno-białą przepaską w locie wydaje się zaokrąglony.

Głos

Głos wabiący

O gatunku

Rozpoznawanie

Krępy, niewielki kurak o szarobrązowym, gęsto pręgowanym wierzchu i białawym spodzie z czarnym, łuskowatym rysunkiem; mały czubek na głowie, krótki czarny dziób i drobne czerwone korale nad okiem. U samca widoczne czarne podgardle z białą obwódką, a u obu płci ogon zakończony wyraźną czarno-białą przepaską, w locie sprawiający wrażenie zaokrąglonego. Nogi częściowo opierzone; przy poderwaniu słychać głośne furkotanie skrzydeł. Od kuropatwy odróżnia go leśne środowisko, szarawy ogon z przepaską (u kuropatwy ogon rdzawy) oraz bardziej poprzecznie pręgowane upierzenie.

Rodzina

Phasianidae

Wielkość

Duży (wrona)

Kolory

brązowy, szary, biały, czarny

O siedlisku

Zasiedla gęste lasy liściaste i mieszane z bogatym runem i rozbudowanym podszytem, często z domieszką świerka lub jodły. Preferuje mozaikę polan, gęstwin i dolin potoków oraz stoki górskie; spotykany też w wilgotnych zaroślach brzozowych i olsowych. Kluczowe są liczne kryjówki i obfitość naturalnego pokarmu.

Pożywienie

Głównie pokarm roślinny: nasiona, jagody, pąki i młode pędy oraz kwiatostany brzozy i olchy; latem także bezkręgowce, zwłaszcza owady i ich larwy ważne dla piskląt.

Zachowanie

Skryty i ostrożny, zwykle porusza się na ziemi i lata niechętnie na krótkich dystansach. W czasie toków samiec stroszy pióra, rozkłada ogon i skrzydła oraz wydaje ostry gwizd, broniąc niewielkiego terytorium. Gniazduje na ziemi w dobrze osłoniętych miejscach; pary tworzą się jesienią, a po wykluciu młodych w opiece uczestniczą oboje rodzice.

Źródła

Zdjęcie: (c) Ilkka Tuunainen, some rights reserved (CC BY-SA), CC BY-SA 4.0 https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hazel Grouse imported from iNaturalist photo 116195913 on 11 June 2024.jpg

Nagranie: Alexander Kurthy, CC BY-SA 3.0 https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Tetrastes_bonasia_-_Hazel_Grouse_XC103672.mp3

Tekst: Wikipedia (Polish), CC BY-SA 4.0 https://pl.wikipedia.org/wiki/Jarz%C4%85bek_(zwyczajny)

Zobacz też