
Gadożer
Circaetus gallicus
Rozpoznaj gatunek gadożer po głosie lub zdjęciu i zapisuj swoje obserwacje w aplikacji Ptasi Paszport.
Gadożer to duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych, wyspecjalizowany w łowieniu gadów i płazów. Zasiedla rozległy obszar od południowej i środkowej Europy po zachodnią i południową Azję oraz północno-zachodnią Afrykę; w części zasięgu jest wędrowny, a gdzie indziej osiadły. Preferuje mozaikę starych lasów i otwartych, podmokłych terenów, gdzie poluje na ciepłolubne ofiary. W czasie lęgów gniazduje wysoko na drzewach i jest wyraźnie terytorialny.
Czy wiesz, że?
- Ma grube, rogowate łuski na nogach i krótsze szpony, co pomaga mu bezpiecznie chwytać węże.
- Często połyka węże w całości, przez co z jego dzioba potrafi wystawać ogon ofiary.
Głos
O gatunku
Rozpoznawanie
Duży, jasnospody drapieżnik o brązowym grzbiecie i białawym spodzie z drobnym, poprzecznym prążkowaniem; głowa bywa ciemniejsza, oczy intensywnie żółte i nadają mu „sowi” wygląd. W locie ma długie, szerokie skrzydła pozbawione ciemnych plam w okolicy nadgarstka (w odróżnieniu od rybołowa); ogon wąski, prosto ścięty, z wyraźnymi pręgami. W porównaniu z myszołowami jest jaśniejszy od spodu i bardziej równomiernie prążkowany; podczas zawisu często widoczne są opuszczone nogi.
Rodzina
Accipitridae
Wielkość
Bardzo duży (łabędź)
Kolory
brązowy, biały, szary, żółty
O siedlisku
Rozległe, dojrzałe lasy (często sosnowe) w sąsiedztwie otwartych terenów podmokłych, bagien i łąk; preferuje cieplejsze rejony, gdzie liczniejsze są zmiennocieplne ofiary.
Pożywienie
Głównie gady (w tym węże, także jadowite) oraz płazy; uzupełniająco drobne ssaki, ptaki i owady.
Zachowanie
Poluje głównie w najcieplejszych porach dnia, często szybuje i zawisa z opuszczonymi nogami. Węże zwykle obezwładnia uderzeniem w głowę i natychmiastowym chwytem, a zdobycz przenosi do gniazda lub zjada na miejscu. W czasie lęgów tworzy monogamiczne pary i bywa przywiązany do tych samych gniazd przez wiele sezonów; w części zasięgu migruje, w innej pozostaje osiadły.
Źródła
Zdjęcie: Tisha Mukherjee, CC BY-SA 4.0 https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Short-toed Snake-Eagle in Bhigwan August 2025 by Tisha Mukherjee 01.jpg
Nagranie: Benoît Van Hecke, XC545848, CC BY-SA 4.0 https://xeno-canto.org/545848
Tekst: Wikipedia (Polish), CC BY-SA 4.0 https://pl.wikipedia.org/wiki/Gado%C5%BCer_(zwyczajny)
