
Krzyżodziób świerkowy
Loxia curvirostra
Rozpoznaj gatunek krzyżodziób świerkowy po głosie lub zdjęciu i zapisuj swoje obserwacje w aplikacji Ptasi Paszport.
Krzyżodziób świerkowy to mały łuszczak o szerokim zasięgu – od Eurazji po Amerykę Północną i Środkową oraz Afrykę Północną. Słynie z krzyżujących się końców żuchwy i szczęki, dzięki czemu sprawnie wydobywa nasiona z szyszek drzew iglastych, zwłaszcza świerków. Samiec bywa ceglastoczerwony, samica zielonkawo‑żółtawa, a tryb życia tego gatunku może być osiadły lub koczowniczy w zależności od urodzaju szyszek. Często żeruje wysoko w koronach drzew, poruszając się zręcznie po cienkich gałązkach.
Czy wiesz, że?
- U młodych krzyżodziobów obie części dzioba są początkowo równe — krzyżowanie rozwija się dopiero po wylocie z gniazda.
- Przy sprzyjającej obfitości szyszek może przystępować do lęgów nietypowo wcześnie, nawet zimą.
Głos
O gatunku
Rozpoznawanie
Krępa sylwetka z dużą głową, krótkim, lekko rozwidlonym ogonem i mocnym, wyraźnie skrzyżowanym dziobem. Samiec zwykle ceglastoczerwony, samica oliwkowo‑zielonkawa lub żółtawa; młode brązowawe i kreskowane. Skrzydła i ogon bez wyraźnych jasnych pręg — to odróżnia go od krzyżodzioba białoskrzydłego z kontrastowymi pręgami. W porównaniu z krzyżodziobem sosnowym bywa mniejszy i ma smuklejszy, mniej „wysoki” dziób oraz delikatniejszą głowę, choć rozróżnienie bywa trudne i najlepiej oceniać ogólny profil dzioba.
Rodzina
Fringillidae
Wielkość
Mały (wróbel)
Kolory
czerwony, zielony, brązowy, szary
O siedlisku
Najchętniej zasiedla lasy iglaste – naturalne i wtórne – zwłaszcza bory świerkowe, także mieszane drzewostany z domieszką świerka; pojawia się w borach sosnowych, lasach z modrzewiem oraz w parkach z drzewami iglastymi.
Pożywienie
Głównie nasiona drzew iglastych, przede wszystkim świerka; korzysta także z szyszek sosny i modrzewia, a młode dokarmiane są m.in. owadami. Zdarza się skubać pąki i inne części roślin.
Zachowanie
Poza lęgami tworzy stada i bywa mało płochliwy. Żeruje akrobatycznie, używając dzioba jak „trzeciej kończyny”. W zależności od urodzaju szyszek może pozostawać osiadły lub koczować na większe odległości, a przemieszczenia mają charakter nieregularny.
Źródła
Zdjęcie: Elaine R. Wilson, www.naturespicsonline.com, CC BY-SA 3.0 https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Red Crossbills (Male).jpg
Nagranie: Max Karlsson, XC664815, CC BY-SA 4.0 https://xeno-canto.org/664815
Nagranie: Jonathon Jongsma, XC254481, CC BY-SA 4.0 https://xeno-canto.org/254481
Nagranie: Sonothèque ADVL, XC955857, CC0 1.0 https://xeno-canto.org/955857
Tekst: Wikipedia (Polish), CC BY-SA 4.0 https://pl.wikipedia.org/wiki/Krzy%C5%BCodzi%C3%B3b_%C5%9Bwierkowy
