
Cietrzew
Lyrurus tetrix
Rozpoznaj gatunek cietrzew po głosie lub zdjęciu i zapisuj swoje obserwacje w aplikacji Ptasi Paszport.
Cietrzew to duży kurak Eurazji, związany z półotwartymi krajobrazami leśnymi, torfowiskami i polanami od zachodu kontynentu po Syberię. Samiec jest czarny z granatowym połyskiem i ogonem w kształcie liry, samica rudobrązowa i gęsto prążkowana; gatunek słynie z widowiskowych toków. Zazwyczaj osiadły i dobrze przystosowany do zimy, globalnie uznawany za niezagrożony, choć lokalnie reaguje spadkiem liczebności na przekształcenia siedlisk.
Czy wiesz, że?
- Na terenach nakładania się zasięgów może tworzyć bezpłodne mieszańce z głuszcem, zwane skrzekotami.
- Ma pióra aż po palce, co pomaga chodzić po śniegu i chroni stopy przed mrozem.
Głos
O gatunku
Rozpoznawanie
Samiec: czarny z granatowym połyskiem, wyraźne czerwone „róże” nad okiem, białe podogoniaste i podskrzydłowe partie oraz w locie dobrze widoczne białe pręgi na skrzydłach; ogon silnie wcięty, w kształcie liry. Samica mniejsza, rudobrązowa, gęsto prążkowana, z lekko rozwidlonym ogonem. Od głuszca odróżnia go mniejszy rozmiar i ogon-lira, a samiec wyróżnia się jednolicie ciemnym upierzeniem i białymi akcentami skrzydeł w locie.
Rodzina
Phasianidae
Wielkość
Duży (wrona)
Kolory
czarny, biały, czerwony, niebieski
O siedlisku
Preferuje mozaikę luźnych lasów iglastych i mieszanych ze skrajami, polanami, porębami, torfowiskami oraz dolinami rzecznymi; często wybiera miejsca z krzewinkami jagodowymi. Unika zwartych, jednowiekowych monokultur leśnych.
Pożywienie
Pokarm głównie roślinny: jagody, nasiona, młode pędy, liście oraz pąki (zwłaszcza brzozy i olchy); zimą chętnie zjada pąki i kotki drzew. Latem do diety dochodzą bezkręgowce, ważne zwłaszcza dla piskląt; żeruje w dzień, a na noc zwykle siada na drzewach.
Zachowanie
Toki są gromadne i odbywają się na otwartych terenach, z charakterystycznym „bełkotaniem” i „czuszykaniem”, rozłożonym ogonem i opuszczonymi skrzydłami. Jesienią ptaki łączą się w stada, zimą często tworzą grupy jednopłciowe; w silne mrozy potrafią zakopywać się w śniegu. Chętnie kąpią się w piasku.
Źródła
Zdjęcie: Steve Garvie from Dunfermline, Fife, Scotland, CC BY-SA 2.0 https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Flickr - Rainbirder - Black Grouse (Tetrao tetrix) Male.jpg
Nagranie: Carl Steinbeißer, CC BY-SA 4.0 https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Black_grouse_-_rolling_and_hissing_sounds.ogg
Tekst: Wikipedia (Polish), CC BY-SA 4.0 https://pl.wikipedia.org/wiki/Cietrzew_(zwyczajny)
